شاخص قیمت عمده‌فروشی: روش‌شناسی
نسخهٔ ۱. ارقام هر ماه یک بار، در روز ۵ ماه بعد (به وقت ترکیه)، محاسبه می‌شوند و پس از آن هرگز تغییر نمی‌کنند.
چه چیزی را می‌سنجد
اینکه کالاها میان کسب‌وکارها در Birlesa به چه قیمتی دست‌به‌دست می‌شوند: برای هر سرفصل HS (گروه کالایی چهاررقمی)، قیمت هر واحد پایه که در معامله‌های آن ماه توافق شده است، به‌صورت میانه همراه با نیمهٔ میانی قیمت‌ها در اطراف آن (صدک‌های ۲۵ و ۷۵).
قیمت‌ها از کجا می‌آیند
- فقط معامله‌های توافق‌شده. قیمت وقتی وارد می‌شود که خریدار پیشنهاد قیمت تأمین‌کننده را بپذیرد (یا تأمین‌کننده پیشنهاد متقابل خریدار را بپذیرد). پیشنهادهای قیمتی که کسی نپذیرفته است به کار نمی‌روند.
- فقط با رضایت هر دو طرف. هر سازمان در تنظیماتش انتخاب می‌کند که مشارکت کند یا نه. یک معامله فقط وقتی شمرده می‌شود که هم خریدار و هم تأمین‌کننده‌اش پیش از توافق بر سر معامله رضایت داده باشند. سازمان هر وقت بخواهد می‌تواند انصراف دهد؛ ماه‌هایی که پس از آن محاسبه می‌شوند از معامله‌های آن استفاده نمی‌کنند.
- هر ردیف پیشنهاد قیمت جداگانه. هر ردیف بر پایهٔ کد کالای فرصتی که به آن پاسخ می‌دهد زیر یک سرفصل HS قرار می‌گیرد (وقتی آن فرصت تنها یک سرفصل را نام ببرد)، وگرنه بر پایهٔ شرحش، به شرطی که طبقه‌بندی کالایی ما آن را با اطمینان بالا تشخیص دهد. ردیف‌هایی که جایشان معلوم نشود کنار گذاشته می‌شوند و هرگز حدس زده نمی‌شوند.
- به ازای واحد پایه. قیمت‌ها به کیلوگرم، عدد، متر، متر مربع، لیتر، جفت یا دست تبدیل می‌شوند (قیمت هر تن به قیمت هر کیلوگرم و قیمت هر دوجین به قیمت هر عدد تبدیل می‌شود). واحدهای بسته‌بندی (جعبه، بسته، رول) قابل مقایسه نیستند و کنار گذاشته می‌شوند.
- به تفکیک ارز. قیمت‌ها از ارزی به ارز دیگر تبدیل نمی‌شوند؛ هر ارز سری جداگانهٔ خودش را دارد.
حفاظت از کسب‌وکارهای پشت قیمت‌ها
از آنچه منتشر می‌شود نمی‌توان هیچ معامله یا کسب‌وکار منفردی را تشخیص داد.
- اول داده‌های پرت کنار گذاشته می‌شوند. قیمتی که بیش از ۳٫۵ انحراف مقاوم از میانهٔ سری فاصله داشته باشد حذف می‌شود (این انحراف، میانهٔ قدرمطلق انحراف‌ها است که طوری مقیاس شده که با انحراف معیار قابل مقایسه باشد). اشتباه‌های ورود داده و معامله‌های غیرعادی یک‌باره ارقام را جابه‌جا نمی‌کنند.
- حداقل تعداد. یک سری فقط وقتی منتشر می‌شود که دست‌کم ۱۰ قیمت باقی بماند، از دست‌کم ۳ تأمین‌کنندهٔ متفاوت و ۳ خریدار متفاوت.
- بدون طرف مسلط. هیچ تأمین‌کننده و هیچ خریداری نباید بیش از نیمی از قیمت‌های یک سری را به خود اختصاص دهد.
- بدون مقادیر حدی، بدون شمارش دقیق. میانه و چارک‌ها را منتشر می‌کنیم، هرگز کمترین یا بیشترین قیمت را. تعداد قیمت‌ها فقط به‌صورت یک بازه نشان داده می‌شود: ۱۰ تا ۱۹، ۲۰ تا ۴۹، ۵۰ تا ۹۹، ۱۰۰ یا بیشتر.
- فقط یک سطح. سری‌ها فقط به تفکیک سرفصل چهاررقمی منتشر می‌شوند. هیچ سری‌ای سری دیگری را در بر نمی‌گیرد، پس نمی‌توان یکی را از دیگری کم کرد تا گروهی کوچک‌تر جدا شود.
سری‌ای که در هر یک از این آزمون‌ها رد شود، در آن ماه منتشر نمی‌شود و با سری گسترده‌تری هم ادغام نمی‌شود.
چه چیزی منتشر می‌شود
برای هر ماه: سرفصل HS، واحد پایه، ارز، میانه، صدک‌های ۲۵ و ۷۵، بازهٔ تعداد قیمت‌ها و تغییر میانه نسبت به ماه قبل (وقتی هر دو ماه منتشر شده باشند). آن را در سایت بخوانید، یا از API: GET /v1/price-index (ماه‌های منتشرشده)، /v1/price-index/{YYYY-MM}، /v1/price-index/headings (سرفصل‌هایی که قیمت دارند) و /v1/price-index/headings/{heading}.
محدودیت‌ها
- این شاخص معامله‌هایی را توصیف می‌کند که سازمان‌های مشارکت‌کننده در Birlesa انجام داده‌اند، نه کل بازار را. سرفصل‌هایی که معاملهٔ کمی دارند اصلاً منتشر نمی‌شوند.
- کیفیت، مقدار، شرایط تحویل و شرایط پرداخت از معامله‌ای به معاملهٔ دیگر فرق می‌کند؛ میانه این تفاوت‌ها را تعدیل نمی‌کند.
- تغییر از یک ماه به ماه بعد می‌تواند هم از تغییر قیمت‌ها باشد و هم از ترکیب متفاوت کالاها درون یک سرفصل.
تغییر در این روش
هر تغییری شمارهٔ نسخهٔ تازه‌ای می‌گیرد، همین‌جا توضیح داده می‌شود و از ماه بعدی که محاسبه می‌شود اعمال می‌شود؛ ماه‌های منتشرشده نسخه‌ای را که با آن محاسبه شده‌اند نگه می‌دارند.