İçeriğe geç

Tedarikçiye ödeme yapmadan önce kontrol edilecekler

Yeni bir tedarikçiye ilk ödemeyi yapmadan önce neleri kontrol etmeliyim?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

İlk havaleden önce dört şeyi kontrol edin: firma tescilli ve faal mi, IBAN firmanın tescilli unvanına mı ait, proformada ne için ve hangi şartlarla ödediğiniz yazıyor mu, her ödeme kontrol edebileceğiniz bir aşamaya (onaylı numune, gözetim raporu, sevk evrakı) bağlı mı. Tedarikçi yurt içinde de olsa yurt dışında da olsa sıra aynıdır. Ödemeden hemen önce gelen «banka bilgilerimiz değişti» e-postasını, bildiğiniz bir numarayı arayıp teyit etmeden asla uygulamayın.

Firma: sicil, vergi kaydı, yaptırım taraması

Önce tüzel kişiyi doğrulayın: tescilli tam unvan, sicil müdürlüğü ve sicil numarası. Adımlar bir firmanın gerçek ve tescilli olduğu nasıl anlaşılır rehberinde.

Yurt içi bir tedarikçide vergi tarafına da bakın. GİB'in Dijital Vergi Dairesi(yeni sekmede açılır) ana sayfası, kurumun kendi belgeleri için doğrulama hizmetlerini listeler: e-Belgeler, mükellefiyet ve borç durumunu gösteren yazılar, Dijital ya da İnteraktif Vergi Dairesi'nin düzenlediği belgeler ve makbuzlar bunlar arasındadır[1]. Tedarikçiden aldığınız böyle bir yazıyı ya da e-faturayı orada doğrulayın.

Birlesa, listelediği firmaların hepsini ABD'nin, AB'nin ve Birleşik Krallık'ın yaptırım listelerine karşı tarar; tarama günü firma sayfasında yazar. 14 Kasım 2026 tarihli listelerle yapılan taramada 598.251[2] firmada eşleşme çıkmadı, 117[3] firma için olası bir eşleşme inceleme bekliyor (bu firmalar o zamana kadar listelerden çıkarılır), 4[4] firma ise listelerde bulundu. Listelerin adları Veri kaynakları sayfasında. Bu tarama bir liste karşılaştırmasıdır, hukuki görüş değildir: ödeme bir yaptırım sorusu doğuruyorsa bankanıza ya da bir hukukçuya danışın.

İhracatçı olduğunu söyleyen bir firmanın hangi ihracatçı birliğine üye olduğunu TİM'in üyelik sorgulamasında(yeni sekmede açılır) vergi numarasıyla görebilirsiniz; form bir reCAPTCHA doğrulaması ister[5].

IBAN kime ait?

Ödediğiniz hesabın sahibi proformadaki firmanın kendisi olmalı ve tescilli unvanını taşımalı; firma ortağının şahsi hesabı, bir «kardeş şirket» ya da üçüncü bir ülkedeki bir firma değil. Başka bir hesaba ödeme istenirse durun; açıklamayı firmanın antetli kâğıdında, imzalı olarak isteyin.

Banka bilgilerini ilk ödemeden önce bir kez telefonla teyit edin. Numarayı kendiniz bulun: Birlesa'daki firma sayfasındaki sabit hat ya da firmanın odasındaki kayıtlar. Banka bilgisiyle aynı e-postada gelen numarayı kullanmayın. Sahte web siteleri, benzer alan adları ve e-posta dolandırıcılığının diğer işaretleri iletişim bilgileri gerçek mi rehberinde.

Proforma: neye «evet» dediğiniz

Proforma fatura, fatura biçiminde bir tekliftir; alıcı ona ithalat izni başvurusunda, yükleme öncesi gözetimi ayarlarken, akreditif açarken ya da döviz transferinde ihtiyaç duyabilir. Proformada satıcı ve alıcı, sizin referansınız, kalemler, birim ve toplam fiyatlar, ağırlık ve ölçüler, indirimler, teslim yeriyle birlikte teslim şekli, ödeme şartları, tahmini yükleme tarihi ve geçerlilik tarihi bulunmalı; proforma alıcının onayı olmadan değiştirilmemeli[6].

Yurt dışından alımda teslim şekli genellikle Incoterms® kurallarından biriyle yazılır; bunlar ICC'nin, satıcı ile alıcı arasında görevleri, masrafları ve riskleri paylaştıran üç harfli on bir kuralıdır[7]. ICC'nin en son sürümü, 1 Ocak 2020'de yürürlüğe giren Incoterms® 2020'dir[8]. Kuralı yeriyle yazın: yalnızca «FOB» değil, «FOB» ve limanın adı.

Kendinizi koruyan satırları da ekleyin: ürünün GTİP kodu (GTİP kodunu bulun), kalite şartnamesi ya da onaylı numune, ambalaj ve «bakiye, gözetimden sonra ya da vesaik karşılığı ödenir» şartı.

Ödemeyi aşamalara bağlayın

  1. Önce numune: sipariş öncesinde yazılı onay (numune gönderen tedarikçi).
  2. Avans: proforma, sözleşme ve banka bilgileri teyit edildikten sonra.
  3. Bakiye: yükleme öncesi gözetim raporundan sonra ya da sevk evrakı karşılığında; proformada nasıl yazıyorsa öyle.
  4. Küçük bir ilk sipariş: büyüğü, ilki anlaşıldığı gibi geldikten sonra.

Akreditifle ödeyecekseniz akreditifi açarken proformaya ihtiyaç duyabilirsiniz; ayrıntılarını başvurudan önce düzeltin[6].

Birlesa ödeme öncesinde ne söyler, ne söyleyemez?

Firma sayfası kayıtları verir: resmî sicille eşleşme, hukuki durum, yaptırım taraması ve tarihi, firmanın yer aldığı listeler ve her bilginin kaynağı. Firmanın kredi durumu hakkında ise sayfada bilgi bulamazsınız; «Kredi» başlığı, bir kredi iş ortağı veri sağlayana kadar boş kalır. Belgeler ve alıcı yorumları sayfanın bir sahibi olunca gösterilir; sahibi doğrulanmış firma sayısı şimdilik 0[9]. Birlesa banka bilgisi ve ödeme geçmişi tutmaz.

Ödeme, daha uzun bir yöntemin bir adımıdır: tanımadığınız tedarikçiyle çalışırken risk nasıl azaltılır.

Sık sorulan sorular

IBAN'ın kime ait olduğunu nasıl teyit ederim?

Birlesa banka verisi tutmaz. Hesabın sahibini firmadan antetli ve imzalı bir yazıyla isteyin, yazıdaki unvanı sicildeki unvanla karşılaştırın ve kendi bulduğunuz bir numaradan arayarak teyit edin. İlk kez ödüyorsanız küçük bir tutarla başlayın.

Tedarikçi «banka değiştirdik» diye e-posta gönderdi; ne yapmalıyım?

Ödemeyi durdurun. Daha önce kullandığınız ya da bağımsız bir kayıtta bulduğunuz numaradan arayın, tanıdığınız kişiye hesabın değişip değişmediğini sorun ve değişikliği antetli, imzalı bir yazıyla isteyin. O zamana kadar yeni hesaba ödeme yapmayın.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1GİB, Dijital Vergi Dairesi home page: dijital.gib.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2Yaptırım listeleri (ABD, AB, Birleşik Krallık). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3Yaptırım listeleri (ABD, AB, Birleşik Krallık). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  4. 4Yaptırım listeleri (ABD, AB, Birleşik Krallık). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi), Üyelik Sorgulama: tim.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6US International Trade Administration (trade.gov), Pro Forma Invoice: www.trade.gov(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  7. 7ICC (International Chamber of Commerce), Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  8. 8ICC, Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  9. 9Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.

↵ seç↑↓ gezesc kapat