İçeriğe geç

Konteyner ihracatı için tedarikçiler nasıl karşılaştırılır?

Dış ticaret şirketi olarak bir konteyneri birkaç üreticiden dolduracağım; teklifleri nasıl karşılaştırırım?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

Birkaç üreticiden bir konteyner dolduran dış ticaret şirketi için karşılaştırma iki katmanlıdır: üreticilerin teklifleri, malı teslim alacağınız yerde ve aynı teslim şeklinde yan yana konur; sizin alıcıya verdiğiniz fiyat ise onun kapısında hesaplanır. Arada kapasite ve termin belgeyle, ödeme şartı sözleşmeyle, firmalar da resmî kayıtlarla kontrol edilir. Birlesa'da fiyat ve navlun yoktur; teslim fiyatı aracı ve firma kayıtları ise vardır.

Üretici tekliflerini aynı şarta getirin

Incoterms® kuralları, ICC'nin hazırladığı üç harfli on bir teslim kuralıdır; malın satıcıdan alıcıya geçişinde görevleri, masrafları ve riskleri paylaştırır[1]. ICC'nin en son sürümü Incoterms® 2020'dir[2]. Konteyner yükünde iki değişikliği bilin: FCA'da taraflar, taşıyıcının «yüklendi» kayıtlı (on board) konşimento düzenlemesini kararlaştırabilir; CIP artık Institute Cargo Clauses (A) ya da benzeri bir sigorta teminatı ister, CIF'te ise varsayılan (C) şartları kalır[3].

Her üreticiden malı nerede ve hangi şartla teslim ettiğini yazmasını isteyin: fabrikada teslim (EXW) ile taşıyıcıya teslim (FCA) aynı fiyat değildir. Kendi ihracat beyannamenizde teslim şekli 20. kutuya kodla yazılır; Bakanlığın listesi Incoterms® 2010 kodlarını kullanır ve DPU listede yoktur[4].

Üreticilerden aynı alanları dolduran birer proforma fatura isteyin: birim ve toplam fiyat, ağırlık ve ölçüler, teslim yeriyle birlikte teslim şekli, ödeme şartı, tahmini sevk tarihi ve teklifin geçerlilik süresi[5]. Konteyner planı için bunlara şunları ekleyin:

Her üreticiden isteyinNeden
Konteynerdeki payı: koli, palet ya da adetBirim fiyat ancak böyle karşılaştırılır
Brüt ağırlık ve hacimYükleme planı ve taşıma evrakı için
Ambalaj tipi ve markalamaKarışık yükte malın ayrışması ve hasar
Sipariş ya da avanstan sevke terminBütün konteyner en geç gelen malı bekler
Teslim yeriFabrikadan limana kara taşımasını kimin ödediği

Kapasite ve termini belgeyle görün

Birlesa'da üretim kapasitesi yazan firma sayfası 250[6], fabrika alanı yazan 362[7]; yani kapasiteyi üreticinin kendisinden, belgesiyle istemeniz gerekir. Kapasite raporunu oda hazırlar, TOBB onaylar; rapor onay tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir[8]. Raporda yıllık üretim kapasitesi, makineler, kullanılan hammaddeler, kapasite hesapları, sermaye ve çalışan sayısı yer alır[9]. Raporun tarihine bakın ve termini proformadaki sevk tarihine bağlayın.

Firma kayıtlarını kontrol edin

  • Kim olduğu: firma sayfası, eşleştiği resmî sicil kaydını gösterir; Ticaret Sicili Gazetesi'nin unvan sorgusu, proformadaki unvanın kullanımda olup olmadığını ve hangi sicil müdürlüğüne kayıtlı olduğunu gösterir[10].
  • Yaptırım taraması: firma sayfaları ABD, AB ve Birleşik Krallık listelerine karşı taranır; 14 Kasım 2026 tarihli listelerle yapılan taramada 598.251[11] firmada eşleşme çıkmadı.
  • Yakın tarihli iş: aktif tedarikçiler listesi, son 12 ayda tarihli bir iş izi bırakan firmaları gösterir.
  • Gümrükte yerinde işlem: Birlesa'nın okuduğu Bakanlık listesinde 68[12] firma «İhracatta Yerinde Gümrükleme» iznine sahip; adından da anlaşıldığı gibi bu izinle ihracat gümrüklemesi firmanın kendi yerinde yapılabilir, bu da yükleme planınızı etkiler.

Ödemeyi belgelere bağlayın

Üreticilere ödemeyi, alıcının size ödemesiyle aynı belgelere bağlamak riski dengeler: avans, yükleme ve konşimento tarihleri iki tarafta da aynı takvime otursun. Proforma fatura bu yüzden önemlidir; alıcı onu akreditif açtırmak, yükleme öncesi gözetim düzenlemek ya da döviz transferi yapmak için kullanabilir ve alıcının onayı olmadan değiştirilmemelidir[5]. Üreticilerin proformalarındaki sevk tarihleri, alıcıya verdiğiniz tarihten geç olmamalı.

Liman ve yükleme yeri

Türkiye'nin limanları 2025'te yükleme ve boşaltma birlikte 13.996.578 TEU konteyner elleçledi. En büyük liman başkanlığı bölgeleri Ambarlı (3.428.048 TEU), Kocaeli (2.505.678), Tekirdağ (2.138.327), Mersin (1.970.690) ve Aliağa'ydı (1.701.274); ardından Gemlik, İskenderun ve İzmir geliyor[13]. Üreticileriniz farklı bölgelerdeyse malı tek noktada toplamanın kara taşıması maliyetini tekliflere ekleyin.

Alıcının kapısındaki fiyat

Alıcınız fiyatı kendi kapısında karşılaştırır; navlun ve sigorta, alıcının ülkesi kıymeti CIF esasına göre belirliyorsa gümrük kıymetine eklenir[14]. Varış ülkesinde teslim fiyatı aracı fabrika fiyatını, navlunu, sigortayı, gümrük vergisini ve KDV'yi seçtiğiniz para biriminde toplar; navlunu forwarder teklifinden siz girersiniz. Navlunun nasıl fiyatlandığı: konteyner navlun teklifi nasıl alınır. Fabrikalar arası fiyat karşılaştırmasının bütünü: farklı üreticilerin fiyatlarını karşılaştırmak.

Sık sorulan sorular

Dış ticaret şirketi olarak A.TR'yi kim doldurur?

AB'ye giden sanayi ürünlerinde kullanılan A.TR'yi ihracatçı ya da gümrük müşaviri doldurur, yetkili bir kuruluş onaylar ve gümrük vize eder; belge 28 Mayıs 2018'den beri, istisnalar dışında, MEDOS'ta elektronik olarak düzenlenir[15]. Beyannamede ihracatçı sizseniz belgeyi de siz ya da gümrük müşaviriniz hazırlarsınız.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1ICC (International Chamber of Commerce), Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2ICC, Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3ICC, Incoterms® 2020 page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  4. 4Ministry of Trade, customs knowledge base: Teslim Şekline İlişkin Kodlar (undated PDF): ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5US International Trade Administration (trade.gov), Pro Forma Invoice: www.trade.gov(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  7. 7Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  8. 8TOBB, Sanayi Müdürlüğü page: www.tobb.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  9. 9TOBB, Sanayi Müdürlüğü page: www.tobb.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  10. 10TOBB, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, Unvan Sorgulama: www.ticaretsicil.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  11. 11Yaptırım listeleri (ABD, AB, Birleşik Krallık). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  12. 12Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  13. 13Ministry of Transport and Infrastructure, Directorate-General for Maritime Affairs, container statistics 2025 (XLS): denizcilikistatistikleri.uab.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 2 Şubat 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  14. 14WTO, Customs valuation: technical information: www.wto.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  15. 15TOBB, Dolaşım ve Menşe Belgeleri: www.tobb.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.

↵ seç↑↓ gezesc kapat