İçeriğe geç

Tedarikçi ve nakliyeci nasıl koordine edilir? Sevkiyat takvimi

Tedarikçimle forwarder'ı aynı sevkiyat takviminde nasıl buluştururum?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

Üretim başlamadan üç şeyi yazılı hâle getirin: teslim şekli ve belirlenen yer, yükün hazır olacağı tarih ve hangi belgeyi kimin kime göndereceği. Incoterms® kuralları teslimin görevlerini, masraflarını ve risklerini satıcıyla alıcı arasında paylaştırır[1]; her kural masraflarının tamamını A9 ve B9 maddelerinde sayar[2]. Ardından tedarikçinizle forwarder'ınızı birbirine tanıtın ve ikisini tek bir takvim üzerinde çalıştırın.

Görev listesini sözleşmeye yazın

En güncel sürüm, 1 Ocak 2020'de yürürlüğe giren Incoterms® 2020'dir[3]. Teslim şeklini yeriyle birlikte yazın: "FCA" tek başına eksiktir, "FCA, tedarikçinin Gebze'deki deposu" yeterlidir. Sonra kendi sözleşmeniz için şu satırları doldurun: ana taşımayı kim ayarlayıp ödüyor, ihracat beyannamesini kim veriyor, yüklemeyi kim yapıyor, yükü kim hangi klozla sigortalıyor, varışta boşaltmayı kim yapıyor, varış ülkesinde gümrüğü kim çekiyor?

2020 kurallarının dört ayrıntısı bu satırların bazılarını belirler[2]: DPU'da boşaltmayı satıcı yapar, DAP'ta yapmaz; CIP, Enstitü Kargo Klozları (A) ya da benzeri bir teminat ister, CIF'te varsayılan teminat (C) klozlarıdır; FCA'da taraflar yükleme kayıtlı (on board) konşimento üzerinde anlaşabilir; her kural masraflarını A9/B9'da sayar. Türkiye'ye özgü bir not: beyannamenin 20 numaralı kutusu teslim şeklini Incoterms® 2010 kodlarına dayanan bir listeden alır ve listede DPU yoktur[4]. DPU ile çalışacaksanız beyanın nasıl yapılacağını müşavirinize önceden sorun (gümrük müşaviri seçimi).

Takvimi sevkiyat gününden geriye doğru kurun

  1. Proforma fatura: taraflar, kalemler, birim ve toplam fiyat, ağırlık ve ölçüler, belirlenen yeriyle teslim şekli, ödeme şartı, tahmini sevk tarihi ve geçerlilik tarihi yazılı olmalı[5].
  2. Hazır olma tarihi: tedarikçiden, sevkiyattan bir iki hafta önce yazılı teyit edeceği bir tarih alın ve forwarder'a iletin. Rezervasyon, arkasındaki hazır olma tarihi kadar sağlamdır.
  3. Rezervasyon ve son kabul: forwarder yer ayırır ve yük ile belgelerin terminale ya da tıra en geç hangi gün teslim edileceğini iki tarafa bildirir.
  4. Çeki listesi ve etiketler: tedarikçi kap adedini, ağırlıkları, ölçüleri ve marka-numaraları içeren çeki listesini yüklemeden önce forwarder'a gönderir. Etiket ve belge kuralları için ülkelere göre ihracat belgeleri sayfasında 2.977[6] belge, sertifika ve etiket kuralı resmî kaynaklarıyla yer alır.
  5. Yükleme günü: tırın ya da konteynerin tedarikçinin kapısına geleceği gün ve saat ile yüklemeyi kimin yapacağı.
  6. Beyanname: eşya yetkili gümrük idaresine beyan edilir[7]. Yük limanda geçici depolama yerinde beklerse süre bir aydır; gümrük idaresi talep üzerine üç aya kadar ek süre verebilir[8].
  7. Taşıma senedi ve belgeler: taşıyıcı konşimentoyu ya da CMR'yi düzenler, belgeler alıcıya ya da bankaya gider.

Birden fazla üreticiden tek konteyner

Dış ticaret şirketi olarak birkaç üreticiden aldığınız malı tek konteynerde birleştiriyorsanız her üreticinin kendi hazır olma tarihi, faturası ve çeki listesi olur; konteyner, en geç hazır olan üreticiyi bekler. Yükleri birleştirme işini forwarder ya da bir lojistik firması yapabilir: altı haneli kodları grup sevkiyatını ve yük birleştirmeyi de kapsayan "lojistik hizmet faaliyetleri" (52.25) sınıfında İstanbul'da 153[9] firma var (liste). Üreticileri konteyner yükü açısından karşılaştırmak için konteyner yükü için tedarikçi karşılaştırma rehberine bakın.

Menşe şahadetnamesini ithalatçı ülke istediğinde odalar düzenler[10]. Türkiye ile AB arasında doğrudan taşınan, serbest dolaşımdaki sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri için A.TR dolaşım belgesi ise istisnalar dışında 28 Mayıs 2018'den beri yalnızca MEDOS üzerinden elektronik olarak düzenlenir[11]. Hangi ülkeye hangi belgenin düzenlendiğini İstanbul Ticaret Odası'nın ülke listesi(yeni sekmede açılır) gösterir[12].

İthalat yapıyorsanız

Yurt dışından aldığınız malın gümrük kıymeti hesaplanırken, malın Türkiye'ye girdiği limana ya da noktaya kadarki navlunu ve sigortası, o taşımanın yükleme ve elleçleme masraflarıyla birlikte kıymete katılır[13]. FOB ya da FCA ile alıyorsanız navlun faturası sizin forwarder'ınızdan, sigorta poliçesi sigortacınızdan gelir; bu faturaların gümrük dosyasına beyanname gününden önce ulaşmasını takvime ayrı bir satır olarak yazın ve müşavirinize kimin göndereceğini önceden bildirin.

Birlesa taşıma rezervasyonu yapmaz ve sevkiyat izlemez. Belgeler için ihracatta hangi belgeler gerekir, forwarder seçimi için İstanbul'daki forwarder firmalarını karşılaştırma, navlun için konteyner navlun teklifi rehberine bakın.

Sık sorulan sorular

Hazır olma tarihi kayarsa ne yapmalıyım?

Gecikmeyi öğrendiğiniz gün forwarder'a yazın ve bir sonraki seferi, rezervasyonu değiştirmenin bedelini ve konteynerin serbest süresini sorun. Yük limana ulaşmışsa geçici depolama süresini hesaba katın: ihracat için bekleyen eşyada bu süre bir aydır ve talep edilirse uzatılabilir[8]. Alıcınıza da yeni tarihi aynı gün bildirin; proformadaki tahmini sevk tarihini birlikte güncelleyin.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1ICC (International Chamber of Commerce), Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2ICC, Incoterms® 2020 page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3ICC, Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  4. 4Ministry of Trade, customs knowledge base: Teslim Şekline İlişkin Kodlar (undated PDF): ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5US International Trade Administration (trade.gov), Pro Forma Invoice: www.trade.gov(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6Birlesa'da yayımlanan ihracat belgeleri ve şartları. 19 Kasım 2026 16:52 itibarıyla, İstanbul saatiyle.
  7. 7Ministry of Trade, customs FAQ: İhracat: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 8 Ocak 2025. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  8. 8Ministry of Trade, customs FAQ: İhracat: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 8 Ocak 2025. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  9. 9Birlesa firma rehberi; faaliyet kodları İTO üye kayıtlarından. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  10. 10TOBB, Dolaşım ve Menşe Belgeleri; Ministry of Trade customs FAQ: Menşe: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  11. 11TOBB, Dolaşım ve Menşe Belgeleri: www.tobb.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  12. 12İstanbul Ticaret Odası, Hangi Ülkeye Ne Düzenlenir?: www.ito.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  13. 13Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Kıymeti: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 25 Ağustos 2023. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.

↵ seç↑↓ gezesc kapat