1. Türkiye tarafı: ne doğrulandı, nereye bakmalı
Doğrulanmış genel kural şu: eşyanın ihracı serbesttir; anlaşmalar ve mevzuatla konan yasaklar ve kısıtlamalar ile ön izin ya da zorunlu standart veya kalite denetimi gerektiren ürünler kendi kurallarına bağlıdır[1]. Kozmetiğin bu istisnalardan birine girip girmediği, ürün bildirim yükümlülükleri ve etiket kuralları için başvuru adresi TİTCK(yeni sekmede açılır) ve gümrük müşavirinizdir. Sektörün TOBB'daki meclisi Türkiye Kozmetik ve Temizlik Ürünleri Sanayi Meclisi de Birlesa'da sayfasıyla yer alır.
TİTCK'nin yayımladığı ve doğrulanabilen bir liste var: iyi üretim uygulamaları (GMP) sertifikası taşıyan kozmetik üretim yerleri. 22 Ekim 2026 tarihli dosyada 23 üretim yeri bulunuyor[3]. Birlesa bu listeden 22[4] firmayı eşleştirdi; çoğu İstanbul ve Kocaeli'de. Yabancı alıcılar bir üreticiyi değerlendirirken bu listeye bakabilir; GMP sertifikanız varsa teklifinizde belirtin.
2. AB'ye satış: sorumlu kişi ve CPNP
AB'de kozmetik ürünler 1223/2009 sayılı Tüzüğe tabidir. Bir ürün, ancak AB'de yerleşik bir sorumlu kişi varsa piyasaya çıkabilir. İthal ürünlerde bu kişi ithalatçıdır ya da ithalatçının yazılı olarak atadığı AB'de yerleşik bir kişidir. Sorumlu kişi güvenlik değerlendirmesinin yapılmasını sağlar, ürün bilgi dosyasını saklar ve ürünü CPNP'ye bildirir; ürün nanomateryal içeriyorsa bildirim altı ay önceden yapılır[2].
CPNP ücretsiz bir çevrim içi bildirim sistemidir. Bildirimi sorumlu kişiler, bazı durumlarda da dağıtıcılar 13. maddeye göre yapar; ürün CPNP'ye bir kez bildirildiğinde AB içinde ayrıca ulusal bildirim gerekmez. Nanomateryaller için 16. maddeye göre ayrı bir modül vardır[5].
Sizin için pratik sonucu: AB'de yerleşik değilseniz bildirimi kendiniz yapamazsınız. İthalatçınızla sorumlu kişinin kim olacağını, güvenlik değerlendirmesinin kimin masrafıyla yapılacağını ve ürün bilgi dosyası için hangi belgeleri vereceğinizi sözleşmede yazın. Gümrük birliği ve AB'ye satışın genel şartları için: AB'ye ihracatın şartları.
Birlesa'nın AB satırları arasında kozmetiğin faslına (HS 33) özgü yalnızca 2[6] genel satır var. Bu yüzden ayrıntıyı yukarıdaki resmî kaynaklardan okuyun; Ülkelere göre ihracat belgeleri sayfasındaki genel AB satırları da ürününüze uygulanabilir.
3. Körfez ve diğer pazarlar: Birlesa'da kural yok
Birlesa bugün Suudi Arabistan, BAE ya da başka bir Körfez ülkesi için kozmetiğe özgü bir kural tutmuyor ve bunları doğrulayamadı. Alıcınıza, kendi ülkesinde ürün kaydı gerekip gerekmediğini ve kaydı kimin yapacağını sorun; gerekirse yazılı isteyin. Ülkenin genel belge satırları Ülkelere göre ihracat belgeleri sayfasında, kaynaklarıyla duruyor.
4. Pazara bakış: Birlesa'daki sayılar
- Üreticiler: parfüm ve kozmetik üretimi (NACE 20.42) faaliyetiyle kayıtlı 1.196[7] firmanın 1.194[8] tanesi İstanbul'dadır; bu sayılar İstanbul Ticaret Odası üye kayıtlarından gelir. Liste: İstanbul'da parfüm ve kozmetik üreticileri.
- Toptancılar: İstanbul'da parfüm ve kozmetik toptancılığı (NACE 46.45) yapan 1.594[9] firma var.
- Yurt dışındaki alıcılar: Birleşik Krallık'ta güzellik ve makyaj müstahzarları (HS 3304) ithal eden 7.727[10] ithalatçı resmî listelerde görünüyor; Kanada'nın listesi ise bu ürünlerin 664[11] büyük ithalatçısını adıyla verir. Open Beauty Facts'ten, mağaza raflarındaki kozmetik markalarına dair 1.247[12] marka-ülke kaydı da var; bunların küçük bir kısmı Türkiye'nin kendi raflarındandır. Kodun sayfası: GTİP 3304.
Kozmetik fabrikalarının nerede toplandığı Türkiye'de kozmetik fabrikaları nerede?, alıcının markasıyla üretim kendi markanız için fason üretici rehberinde.