İçeriğe geç

Gümrük hizmeti veren firmalar: müşavirlik, antrepo, gözetim

Gümrük işlerim için hangi firmalarla çalışabilirim, bunları nasıl bulur ve yetkilerini nasıl kontrol ederim?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

Gümrükte iş gören firmalar tek tip değildir: beyannameyi veren gümrük müşaviri, eşyayı gümrük gözetiminde bekleten antrepo ve geçici depolama yerleri, ürünü test eden laboratuvarlar ve muayene kuruluşları, sınıflandırmada yol gösterenler. Her birinin yetkisi ayrı bir yerden kontrol edilir: müşavirde Ticaret Bakanlığı'nın verdiği Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi[1], laboratuvar ve muayene kuruluşunda akreditasyon. Türkiye'de Global ACI karşılıklı tanıma anlaşmasının imzacısı olan akreditasyon kurumu TÜRKAK'tır[2]. Birlesa'da Bakanlık listelerinden gelen 607[3] antrepo işleticisi ve 203[4] geçici depolama yeri işleticisi var.

1. Hangi iş için kime gidilir

HizmetKim verirYetki nereden kontrol edilir
Beyanname ve gümrüklemeGümrük müşaviriBakanlığın izin belgesi[1] ve Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün iletişim listesi[5]
Gümrük işlemlerinde belirli tespitlerYetkilendirilmiş gümrük müşaviri (YGM)Bakanlığın YGM sistemi[5]
Eşyanın gümrük gözetiminde beklemesiAntrepo ve geçici depolama işleticileriBakanlığın listeleri (Birlesa'da tutulan)
Serbest bölgede depolama ve işlemSerbest bölge müdürlükleri ve kullanıcılarıBakanlığın müdürlük listesi[6]
Test ve analizLaboratuvarlarTÜRKAK akreditasyonu (ISO/IEC 17025)[2]
Muayene, yükleme öncesi gözetimMuayene ve gözetim kuruluşlarıTÜRKAK akreditasyonu (ISO/IEC 17020)[2]; alıcı ülke lisans veriyorsa onun lisansı
Tarife sınıflandırmasıMüşavir ya da Bakanlık (BTB)BTB kararı[7]

2. Gümrük müşaviri ve yetkilendirilmiş müşavir

Müşavir kullanmak zorunlu değildir: herkes işlemlerini kendisi takip edebilir ya da noterden verilen vekâletnameyle bir müşaviri yetkilendirebilir. Müşavirler kamu görevlisi değil, serbest meslek sahibidir; ücretlerini faturayla ya da serbest meslek makbuzuyla alırlar ve gümrük ile dış ticaret konusunda danışmanlık da verirler[8]. Her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Asgari Ücret Tebliği'ndeki tutarların altında ücret alamazlar[9].

Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri (YGM), Bakanlığın gümrük işlemlerine ilişkin bazı tespitleri yapmaya yetkilendirdiği müşavirdir; statü 2008'den beri var ve tebliği 10 Eylül 2020 tarihli, 31240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı[10]. Birlesa'da İstanbul Ticaret Odası kayıtlarından 799[11] gümrük müşavirliği firması ve 320[12] gümrük komisyoncusu görünür; liste İstanbul'da taşımacılığı destekleyen diğer faaliyetler sınıfının içindedir. İhracatta müşavir seçimi toplu ihracat için gümrük müşaviri rehberinde ayrıntılı olarak anlatılır.

3. Antrepo, geçici depolama ve serbest bölge

Birlesa, Ticaret Bakanlığı'nın listelerinden 607[13] antrepo işleticisini ve 203[14] geçici depolama yeri işleticisini il il tutar; her ikisinde de en kalabalık il İstanbul'dur, ardından İzmir ve Kocaeli gelir. İhracat için geçici depolamaya getirilen eşya burada bir ay kalabilir; gümrük idaresi, talep üzerine üç aya kadar ek süre verebilir[15]. Türkiye'de ayrıca 19 serbest bölge müdürlüğü bulunur[6]. Depolama seçenekleri ve aralarındaki farklar: B2B depolama firmaları.

4. Laboratuvar ve muayene kuruluşları

Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Global ACI karşılıklı tanıma anlaşmasının imzacısıdır. Bu tanınma deney ve kalibrasyon laboratuvarlarını (ISO/IEC 17025), muayene kuruluşlarını (ISO/IEC 17020) ve ürün belgelendirmesini (ISO/IEC 17065) kapsar[2]. TÜRKAK'ın akredite kuruluşlar dizini ASİST sistemindedir ve kullanıcı girişi gerektirir[16]; bu yüzden bir laboratuvarla çalışmadan önce akreditasyon sertifikasını ve kapsamını isteyin.

Alıcının ülkesi, malı hangi şirketin muayene edeceğini kendisi belirleyebilir: Irak'ın standart ve kalite kontrol kurumu COSQC gözetim şirketlerine lisans verir; ancak ithalat hizmetleri kullanıcı girişi gerektirdiği için Irak'ın kurallarını Birlesa okuyamadı[17]. Alıcınızdan, kendi ülkesinin kabul ettiği gözetim şirketinin adını yazılı isteyin. Birlesa'da İstanbul'da teknik test ve analiz faaliyetiyle (NACE 71.20) kayıtlı 1.002[18] firma var: İstanbul'da teknik test ve analiz. Bu, faaliyet kaydıdır; akreditasyonu göstermez.

5. Kendi statünüz: YYS

Bazı kolaylıklar dışarıdan alınan bir hizmet değil, firmanızın kendi statüsüdür. Ticaret Bakanlığı'nın Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü sayfası, YYS sahibi firmaların ve onaylanmış göndericilerin listelerine bağlantı verir[19]. Birlesa bu listeden 693[20] firmayı il il tutar; bunların 68[21] tanesinde ihracatta yerinde gümrükleme, 16[22] tanesinde izinli alıcı, 15[23] tanesinde ithalatta yerinde gümrükleme izni var. 16 Temmuz 2026'da Türkiye-AB Gümrük İşbirliği Komitesi, YYS'lerin karşılıklı tanınması için karar aldı; YYS sahibi firmaların e-başvuru sisteminde veri paylaşımına onay vermesi gerekiyor[24].

6. Seçmeden önce kısa kontrol listesi

  1. Yetki belgesini isteyin: müşavirde izin belgesi, laboratuvarda akreditasyon sertifikası ve kapsamı.
  2. Firmanın, eşyanızın işlem göreceği gümrük idaresinde ya da ilde çalıştığından emin olun.
  3. Ücretin neyi kapsadığını yazılı alın; müşavir, yıllık asgari ücret tarifesinin altında ücret alamaz[9].
  4. Size verilen e-Devlet barkodlu belgeleri, barkod numarasıyla e-Devlet'in belge doğrulama sayfasında kontrol edin[25].
  5. Sınıflandırma tartışmalıysa BTB isteyin; analiz ve bilirkişi giderleri dışında ücretsizdir ve 6 yıl geçerlidir[7]. Ön öneri için GTİP kodunu bulun.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Müşavirleri: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 9 Şubat 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2Global ACI, MRA Signatory List (Global ACI-FMRA-017): global-aci.org(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 19 Ekim 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  4. 4Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Müşavirleri; e-Devlet service page: www.turkiye.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6Ministry of Trade, free-zone directorates' contact list (PDF): ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 23 Ekim 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  7. 7Ministry of Trade, customs FAQ: Tarife: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 31 Ağustos 2023. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  8. 8Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Müşavirleri: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 9 Şubat 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  9. 9Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Müşavirleri: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 9 Şubat 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  10. 10Ministry of Trade, customs FAQ: Gümrük Müşavirleri; Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Rehberi (PDF): ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  11. 11Birlesa firma rehberi; faaliyet kodları İTO üye kayıtlarından. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  12. 12Birlesa firma rehberi; faaliyet kodları İTO üye kayıtlarından. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  13. 13Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  14. 14Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  15. 15Ministry of Trade, customs FAQ: İhracat: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 8 Ocak 2025. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  16. 16TÜRKAK home page: www.turkak.org.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  17. 17COSQC services page: cosqc.gov.iq(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 31 Ekim 2026.
  18. 18Birlesa'da İstanbul ilinde 71.20 faaliyet sınıfındaki firmalar. 22 Kasım 2026 15:26 itibarıyla, İstanbul saatiyle.
  19. 19Ministry of Trade, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  20. 20Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  21. 21Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  22. 22Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  23. 23Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  24. 24Ministry of Trade, Customs Directorate-General announcement: ggm.ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 19 Ekim 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  25. 25e-Devlet, Belge Doğrulama: www.turkiye.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.

↵ seç↑↓ gezesc kapat