İçeriğe geç

GTİP koduna göre ihracatçı firmalar nasıl bulunur?

Elimde bir GTİP kodu var; bu ürünü ihraç eden firmaları nasıl bulurum?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

GTİP kodu sizi bir ürünün Türkiye rakamlarına doğrudan götürür, ama ihracatçılarının listesine götürmez: Birlesa'nın okuduğu resmî kaynaklarda firmalar ihraç ettikleri kodlarla yayımlanmaz ve Birlesa'da ürün kodu taşıyan firma sayfası yalnızca 80[1]. İzlenecek yol, koddan ürün sayfasına, oradan ihracat sektörüne, ihracatçı birliklerinin listelerine ve son 12 ayda aktif firmalara gider. Aynı kod size Türkiye'nin o ürünü nereye sattığını ve yurt dışında kimin ithal ettiğini de gösterir.

GTİP'in yapısı ve resmî tarife

GTİP 12 hanedir: ilk altı hane Dünya Gümrük Örgütü üyelerinin ortak kullandığı HS kodu, 7. ve 8. haneler AB'nin Kombine Nomenklatürü, 9. ve 10. haneler Türkiye'nin kendi vergi uygulamaları için açılan ulusal alt pozisyonlar, son iki hane istatistik kodudur[2]. 2026 tarifesi, 30.12.2025 tarihli ve 10781 sayılı Kararla yayımlanan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli'dir[3].

Birlesa bu tarifeyi tutar: 96[4] fasıl, 1.228[5] pozisyon, 5.612[6] altı haneli alt pozisyon ve 15.749[7] on iki haneli satır. Fasıllara ve pozisyonlara Kodların tam rehberi sayfasından göz atabilirsiniz; kodunuzdan emin değilseniz GTİP kodunu bulun aracını kullanın ya da ürünün GTİP kodu nasıl bulunur rehberini okuyun.

Bir kodun Birlesa'daki üç sayfası

Örnek olarak 940360'ı (diğer ahşap mobilyalar) alalım:

  • Kod sayfası: 940360 kodu sade bir dille anlatır; ihracatı için gereken belgeleri, diğer ülkelerdeki kodunu ve Birlesa'da o koda dair olanları gösterir.
  • Ürün İhracat Karnesi: 940360 karnesi, Türkiye'nin ihracatını ve bu ürünün ihracattaki sırasını, en büyük pazarları, belgeleri ve o kodu taşıyan açık ihale ve talepleri verir. Bu kodda Türkiye'nin yıllık ihracatı €557 Mn (ihraç ettiği 5.132 ürün arasında 71. sırada)[8]; dünyadaki en büyük ithalatçı Amerika Birleşik Devletleri (2025 yılında $6,43 Mr; Türkiye'nin payı %0,6)[9]; resmî ithalatçı listelerinde adı geçen ithalatçı sayısı 7.668[10].
  • Pazardaki ürün: sayfası olan kod ve pazar çiftlerinde, örneğin 940360 Almanya'da: Türkiye'nin o pazardaki on iki ayı, Almanya'nın AB dışından ithalatındaki payı, belgeler ve alıcı sayısı.

Koddan firmaya: sektör yolu

Türk firmalarını ürün koduyla bağlayan liste çok az. Birlesa'nın okuduğu listelerden bunu yapan tek liste, Makine İmalatçıları Birliği'nin (MİB) 80[11] üyesini HS koduna göre dosyalayan rehberi. Bu yüzden firma rehberindeki ürün kodu süzgeci, makine dışındaki kodlarda çoğu zaman sonuç vermez; sektör yolunu izleyin:

  1. Kodun faslından ihracat sektörünü çıkarın: 94. fasıl çoğunlukla mobilyaya, 87. fasıl otomotive, 85. fasıl elektrik ve elektroniğe, 61. ve 62. fasıllar hazır giyime karşılık gelir.
  2. O sektörü firma rehberinde açın ve aktif firmaları seçin, örneğin aktif mobilya, kâğıt ve orman ürünleri ihracatçıları.
  3. Büyüklüğü Türkiye'nin önde gelen ihracatçıları sıralamasında görün.
  4. Her firmadan, ürünü hangi GTİP'le beyan ettiğini yazılı olarak teyit edin.

Faaliyet koduna (NACE) göre de arayabilirsiniz, ama bir sınırı var: Birlesa'da faaliyet kodu taşıyan 441.197[12] firmanın 439.285[13] tanesinin kodu İstanbul Ticaret Odası'nın üye kayıtlarından gelir; yani bu yol neredeyse yalnızca İstanbul'u gösterir. Birlik listelerinin sektör sektör nasıl okunduğu: ürüne göre aktif ihracatçı firmalar.

Rakip ve pazar analizi için kod

Fasıl düzeyinde Ticaret Bakanlığı'nın 2026 ocak-ekim rakamlarında en büyük kalemler şunlar: motorlu kara taşıtları (87) $31 Mr[14], makineler (84) $21,5 Mr[15], elektrikli makineler (85) $16,9 Mr[16], mineral yakıtlar (27) $13,7 Mr[17], kıymetli metaller ve mücevher (71) $11,7 Mr[18], plastikler (39) $10,6 Mr[19]. Bunlar ulusal toplamlardır; bir ürünün ticaret hacmini ölçer, tek bir firmanınkini değil.

Aynı kod yurt dışındaki alıcıyı da bulur. Birlesa'nın ithalatçı listeleri Birleşik Krallık'ın HMRC kayıtlarından ve Kanada'nın ithalatçılar veri tabanından gelir: mobilyada (9403) Birleşik Krallık'ta 24.126[20] ithalatçı, Kanada'da 3.033[21] büyük ithalatçı var; adlar ücretsiz bir hesapla açılır. İhaleler de koda göre süzülür, örneğin 9403 altındaki açık fırsatlar.

Sık sorulan sorular

Yurt dışındaki müşterimin kodu neden benimkinden farklı?

Çünkü HS'yi kullanan bütün ülkeler yalnızca ilk altı hanede ortaktır, AB üyeleri ilk sekiz hanede; Körfez ülkelerinin 12 haneli kodlarıyla GTİP de yalnızca ilk altı hanede buluşur. AB'nin ya da üçüncü bir ülkenin belgesindeki kod Türk gümrüğünü bağlamaz[22]. Yazışmada altı haneli HS kodunu ortak dil olarak kullanın; kesin kodu her iki tarafta gümrük müşaviri teyit eder.

Kodumun AB ve BAE tarifelerindeki karşılığını nereden görürüm?

Kod sayfasında. Birlesa 15.749[23] GTİP satırının hepsini AB'nin Kombine Nomenklatürü'ne bağlar; BAE tarifesinin 13.443[24] on iki haneli satırını da altı haneli HS alt pozisyonlarının altında tutar. Kod sayfası bu karşılıkları «diğer ülkelerdeki kodu» olarak gösterir.

GTİP kodları değişecek mi?

Evet, 1 Ocak 2028'de. Dünya Gümrük Örgütü HS 2028 değişikliklerini kabul etti: 299 değişiklik seti; değişiklikten sonra nomenklatürde 1.229 pozisyon ve 5.852 alt pozisyon olacak[25]. Bugün kullandığınız kod o tarihte bölünebilir ya da taşınabilir; 2028'de yeniden kontrol edin.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2Ministry of Trade, customs FAQ: Tarife: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 31 Ağustos 2023. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3Ministry of Trade decisions page and Customs DG announcement: ggm.ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 28 Ekim 2026.
  4. 4Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  7. 7Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  8. 8Türkiye'nin 2025 yılında HS 9403.60 ihracatı ve bu ürünün ihracatı içindeki sırası. Eurostat: Comext DS-059341, Türkiye's exports by product, 2025.
  9. 92025 yılında HS 9403.60 ürününün en büyük ithalatçısı ve onun ithalatında Türkiye'nin payı. UN Comtrade (United Nations Statistics Division); yayım tarihi 9 Kasım 2026.
  10. 10Resmî ithalatçı listelerinde adı geçen HS 9403.60 ithalatçıları.
  11. 11Sektör derneklerinin üye listeleri. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  12. 12Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  13. 13Birlesa firma rehberi, resmî sicil ve listelerden. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  14. 14Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  15. 15Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  16. 16Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  17. 17Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  18. 18Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  19. 19Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı veri ve listeler. Dönem: Ocak – Ekim 2026. Yayım tarihi: 3 Kasım 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  20. 20HMRC ithalatçı kayıtları (Birleşik Krallık). Dönem: Eylül 2024 – Ağustos 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  21. 21Kanada İthalatçılar Veritabanı (ISED). Dönem: 2023–2024. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  22. 22Ministry of Trade, customs FAQ: Tarife: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  23. 23Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  24. 24Gümrük tarifeleri ve vergi tabloları. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  25. 25World Customs Organization news, 21 January 2026: www.wcoomd.org(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 21 Ocak 2026. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.

↵ seç↑↓ gezesc kapat