İçeriğe geç

Hammadde ihracatında proforma fatura nasıl hazırlanır?

Hammadde ihracatı için alıcının bankasının kabul edeceği proforma faturayı nasıl hazırlarım?

Son güncelleme: 18 Kasım 2026

Kısa cevap

Proforma fatura, fatura biçiminde verilmiş bir tekliftir; onu yalnız alıcı değil, alıcının bankası ve ithalat makamı da okur. Alıcı bu belgeye ithalat lisansı başvurusunda, yükleme öncesi gözetimi ayarlarken, akreditif açtırırken ya da döviz transferinde ihtiyaç duyabilir[1]. Hammaddede proformaya ürünün adını ve GTİP kodunu, teknik özelliği ve toleransları, miktarı ve kabul edilen sapmayı, birim ve toplam fiyatı, ambalajı, Incoterms® kuralını ve teslim noktasını, ödeme şartını, banka bilgisini, tahmini sevk tarihini ve geçerlilik tarihini yazın; bir satırdaki hata, alıcının başvurusunu durdurabilir.

Proformada olması gerekenler

ABD Uluslararası Ticaret İdaresi'nin (ITA) sıraladığı satırlar şunlardır: satıcı ve alıcı, alıcının referansı, kalemler, birim ve toplam fiyatlar, ağırlık ve ölçüler, indirimler, teslim noktasıyla birlikte teslim şekli, ödeme şartları, tahmini sevk tarihi ve geçerlilik tarihi[1]. Hammadde satarken her birini şöyle netleştirin:

  • Satıcı ve alıcı. Firmanızın tam unvanı ve adresi; varsa MERSİS numaranız. Alıcının unvanını, onun lisans başvurusunda ya da bankasında nasıl geçiyorsa öyle yazın; alıcıdan bunu yazılı isteyin.
  • Mal tanımı ve kod. Ürünün adı, sınıfı ya da kalitesi ve GTİP kodu. GTİP, Türk gümrük tarifesinin 12 haneli kodudur ve ilk altı hanesi, HS'yi kullanan bütün ülkelerde ortak olan HS kodudur[2]. Alıcının ülkesindeki kod da bu altı haneyle başlar, devamı farklı olabilir[3].
  • Teknik özellik ve tolerans. Alıcının üretimini etkileyen değerler: saflık, nem, tane boyu, erime akış indeksi ya da bileşim; her biri izin verilen aralığıyla. Malla birlikte analiz raporu gönderecekseniz adını yazın.
  • Miktar. Ton ya da kilogram, net ve brüt; yüklenen miktar siparişten sapabilecekse kabul edilen sapma.
  • Fiyat. Birim fiyat, toplam, para birimi ve varsa indirim; miktar çarpı fiyat toplamı tutmalıdır.
  • Ambalaj. Torba, big bag, varil ya da dökme; birim ağırlığıyla birlikte.
  • Teslim şekli. Bir Incoterms® kuralı ve teslim noktası, sürümüyle birlikte; ICC'nin en son sürümü olan Incoterms® 2020, 1 Ocak 2020'de yürürlüğe girdi[4].
  • Ödeme ve banka. Ödeme şekli ve oranları; banka hesabı, proformayı düzenleyen firmanın unvanına açılmış olmalı.
  • Sevk ve geçerlilik. Malın ne zaman yüklenebileceği ve fiyatın hangi tarihe kadar geçerli olduğu.

Teslim şekli ve gümrük beyannamesi

Proformadaki teslim şekli ihracat beyannamesinde de yer alır: Türk gümrük beyannamesinde teslim şekli 20 numaralı kutuya yazılır. Bakanlığın kod listesinde Incoterms® 2010 kodları (EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDP, FAS, FOB, CFR, CIF), 2000 sürümünden dört kod ve öteki teslim şekilleri için XXX bulunur; 2020 sürümünün DPU kuralı listede yoktur[5]. DPU ile satacaksanız beyannameye ne yazılacağını gümrük müşavirinizle önceden konuşun.

Geçerlilik ve değişiklik

Hammadde fiyatları hareketlidir; alıcının lisansı ya da akreditifi haftalar sürebilir. Geçerlilik süresini bu iki gerçeğe göre koyun ve açıkça yazın. Proforma, alıcının onayı olmadan değiştirilmemelidir[1]. Fiyat ya da şart değişecekse eskisinin üzerinde düzeltme yapmayın; alıcının onayıyla yeni tarihli, yeni numaralı bir proforma düzenleyin. Böylece alıcının bankasındaki belgeyle sizin dosyanızdaki belge hep aynı kalır.

Akreditifle satıyorsanız

Alıcı akreditifi sizin proformanıza dayanarak açtıracaksa, proformadaki tanım, miktar, fiyat, teslim şekli ve sevk tarihi akreditife de taşınabilir. Göndermeden önce her satırı bir kez daha okuyun: düzeltme, akreditif açılmadan önce bir e-postadır, açıldıktan sonra çok daha fazlası. Incoterms® 2020'nin bir değişikliği burada işe yarar: FCA'da taraflar, «yüklendi» kayıtlı (on board) konşimento üzerinde anlaşabilir[6]. Alıcının bankası böyle bir konşimento isteyecekse teklifinizi buna göre verin.

Alıcıyı nerede bulursunuz?

Hammaddenizi Türkiye'de hangi sanayicilerin kullandığını ve bunların nasıl bulunacağını hammadde ithal eden ve kullanan sanayiciler rehberi anlatır. Birlesa'da, yurt içi ve yurt dışı birlikte ve tahmini alımlar dahil, kimya alanında 7.058[7] açık fırsat vardır; kimya fırsatlarını sektöre göre süzebilir, Alıcı talepleri arasında hammadde arayanları izleyebilirsiniz.

Birlesa'da proforma

Birlesa'da yayımlanan bir talebe teklif verdiğinizde teklif, panelde proforma fatura olarak açılabilir, yazdırılabilir ya da PDF olarak kaydedilebilir. Belgede satıcı ve varsa MERSİS numarası, alıcı, her kalemin miktarı, birim fiyatı ve termini, toplam, son geçerlilik tarihi ve koşullar yer alır; belge, vergi faturası olmadığını açıkça yazar. Alıcının teklifleri nasıl karşılaştırdığını bilmek, kendi teklifinizi doğru kurmanıza yardım eder: farklı üreticilerin fiyatlarını karşılaştırma ve varış maliyeti nasıl hesaplanır rehberlerine bakın.

Kaynaklar

Platformun sayıları sayfa açıldığında okunur; her not neyi saydığını, kaynağını ve tarihini yazar.

  1. 1US International Trade Administration (trade.gov), Pro Forma Invoice: www.trade.gov(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  2. 2Ministry of Trade, customs FAQ: Tarife: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Belge tarihi: 31 Ağustos 2023. Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  3. 3Ministry of Trade, customs FAQ: Tarife: ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  4. 4ICC, Incoterms® rules page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  5. 5Ministry of Trade, customs knowledge base: Teslim Şekline İlişkin Kodlar (undated PDF): ticaret.gov.tr(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  6. 6ICC, Incoterms® 2020 page: iccwbo.org(yeni sekmede açılır). Okunduğu gün: 17 Kasım 2026.
  7. 7Kimya ve kozmetik alanındaki açık fırsatlar. 18 Kasım 2026 03:14 itibarıyla, İstanbul saatiyle.

↵ seç↑↓ gezesc kapat