Acente mi, distribütör mü, ithalatçı mı?
Üç model birbirinden farklı risk taşır:
- Acente (komisyoncu): Malı satın almazsınız; markanın adına satış bağlar, komisyon alırsınız. Stok ve tahsilat riski üreticide kalır. Resmî kayıtta toptan ticaret acenteleri 46.1 grubundadır.
- Distribütör: Malı satın alır, stoklar ve kendi hesabınıza satarsınız; genellikle belirli bir bölge ve ürün grubu için sözleşmeyle çalışırsınız. Kayıtta ürün grubunuzun toptan ticaret sınıfında yer alırsınız (46.2-46.9).
- İthalatçı-distribütör: Distribütörlüğe ek olarak gümrük işlemlerini de üstlenirsiniz. Gümrük işlemlerini kendiniz yürütebilir ya da noterden verilecek bir vekâletnameyle bir gümrük müşavirini yetkilendirebilirsiniz[2].
Hangi modele uygun olduğunuz sermayenize, deponuza ve satış ekibinize bağlıdır. Yabancı firmalar Türkiye'de kendi şirketlerini de yerli yatırımcılarla aynı kurallarla kurabilir[3]; temsilci olarak sunduğunuz değer, onların bu yolu seçmek yerine sizinle çalışmasını haklı çıkarmalıdır.
Yabancı üretici sizi nasıl kontrol eder?
Temsilci arayan bir üreticinin isteyebileceği belgeleri baştan hazır tutun:
- Oda faaliyet belgesi: İstanbul Ticaret Odası bu belgeyi Türkçenin yanında İngilizce, Almanca ve Fransızca da düzenler[4].
- Ticaret sicili ilanları: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi 1957'den bu yana yayımlanan ilanlara erişim sağlar[5]; ilanların onaylı suretleri de sitesinden alınabilir[6].
- e-Devlet belgeleri: e-Devlet üzerinden üretilen barkodlu her belge, barkod numarasıyla e-Devlet'in belge doğrulama sayfasında kontrol edilebilir[7]. Yabancı muhatabınıza bu yolu anlatın.
- Birlesa sayfanız: Firmanızın sayfası resmî sicille eşleşmeyi, adresi, faaliyet kodlarını ve üyelikleri kaynaklarıyla gösterir; Birlesa'da 447.850[8] firma resmî bir sicil kaydıyla eşleşmiş durumda. Firmanızın sayfasını bulun, «Bu sayfa benim» diyerek sahiplenin ve temsil ettiğiniz ürün gruplarını yazın.
Rakipleriniz kimler?
Acenteler ürün grubuna göre sınıflara ayrılır. Her bağlantı İstanbul listesini açar:
- Makine, sanayi ekipmanı, gemi ve uçak acenteleri (46.14): 1.423[9] firma.
- Diğer belirli ürünlerin acenteleri (46.18): 3.366[10] firma.
- Çeşitli malların acenteleri (46.19): 2.533[11] firma.
- Gıda, içecek ve tütün acenteleri (46.17): 2.274[12] firma.
- Tekstil, giyim ve ayakkabı acenteleri (46.16): 1.432[13] firma.
- Yakıt, maden, metal ve sanayi kimyasalları acenteleri (46.12): 646[14] firma.
Faaliyet kodları büyük ölçüde İTO kayıtlarından geldiği için bu sayılar İstanbul'u gösterir; diğer illerdeki acenteler için il odalarına başvurun.
Temsilci arayan yabancı firmaları nerede bulursunuz?
- Alıcı talepleri: Fırsat panosundaki alıcı talepleri arasında, Enterprise Europe Network (EEN) üzerinden ortak arayan yabancı firmaların talepleri de var: 17 Kasım 2026'da 224[15] açık talep vardı. Metinlerini okuyup distribütör ya da acente arayanları seçin.
- Fuarlar: Türkiye'deki ihtisas fuarları yabancı katılımcılarla yüz yüze görüşmenin yeridir; katılımcı listelerini fuardan önce inceleyin.
- Kendi ağınız: Bugün sattığınız ürünleri tamamlayan yabancı markaları mevcut müşterilerinize doğrudan sunabilirsiniz; arayışa onlardan başlayın.
Sözleşmeden önce
- Münhasırlık, bölge, ürün kapsamı, satış hedefleri ve süre yazılı olsun.
- Sözleşme bitince stokun ve müşteri portföyünün ne olacağını yazın.
- Türk Ticaret Kanunu, tacirler arasında temerrüt, fesih ve dönme için yapılan elektronik bildirimlerin KEP ile yapılmasını öngörür[16]. Firmanızın KEP adresi hazır olsun.
- Sözleşmeyi imzalamadan önce Türkiye'de çalışan bir avukata okutun.
İstanbul'da ortaklık ve distribütörlük seçeneklerini İstanbul'da distribütör ya da iş ortağı bulma, toptan alıcı bulmayı ise Türkiye'de toptan alıcı bulma rehberi anlatıyor.