Bu ihtiyaçtaki ürünler için kayıtlı gereklilikler.
Boş bir liste, henüz kayıt girilmediği anlamına gelir; gereklilik olmadığı anlamına gelmez.
Kayıtlar resmî kaynaklardan derlenir. Sevkiyattan önce kaynağı kontrol edin; kurallar değişebilir.
ZorunluBelge
AB gümrük işlemleri için temel belgeler
Türkiye'den gelen her ürünün AB gümrüğünden geçişi standart bir belge setine dayanır. İhracatçı, her zaman istenen ticari faturayı (belirli bir formu yoktur; aslı ve en az bir sureti verilir; İngilizce çevirisi önerilir) ve kolilerin türünü, sayısını, içeriğini, marka ve numaralarını ve ağırlıklarını gösteren çeki listesini hazırlar. Taşıma belgesi taşıma şekline göre konşimento, FIATA konşimentosu, CMR, havayolu konşimentosu veya CIM demiryolu taşıma senedidir; geçici ithalatta ATA, karayolu transitinde TIR karnesi kullanılır. Sigorta primi ticari faturada yoksa ayrıca sigorta faturası gerekir. Mal, AB gümrüğüne elektronik H1 ithalat beyannamesiyle beyan edilir; kaldırılan DV1 formundaki gümrük kıymeti bilgileri (genellikle işlem değeri) artık bu beyannamede yer alır. Tercihli olmayan menşe şahadetnamesi yalnızca belirli tarım kotalarını açan düzenlemeler öngördüğünde gerekir; anti-damping gibi önlemlerde gümrük başka menşe kanıtı isteyebilir.
A.TR dolaşım belgesi: AB–Türkiye gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünleri
AB–Türkiye gümrük birliği, HS/GTİP 25–97. fasıllardaki sanayi ürünlerini kapsar; bu ürünler gümrük statülerini kanıtlayan A.TR dolaşım belgesiyle iki taraf arasında serbestçe dolaşabilir. Bu nedenle AB'deki ithalatçının, malın gümrük birliğinin sağladığı serbest dolaşımdan yararlanması için A.TR'ye ihtiyacı vardır. 01–24. fasıllardaki tarım ürünleri ile 72 ve 73. fasıllardaki demir-çelik ürünleri gümrük birliği dışında kalır; bunlarda A.TR yerine tercihli menşe kanıtı, yani ihracatçının düzenlediği fatura beyanı ya da EUR.1 veya EUR-MED dolaşım belgesi gerekir.
Türkiye'den gelen her ürünün AB gümrüğünden geçişi standart bir belge setine dayanır. İhracatçı, her zaman istenen ticari faturayı (belirli bir formu yoktur; aslı ve en az bir sureti verilir; İngilizce çevirisi önerilir) ve kolilerin türünü, sayısını, içeriğini, marka ve numaralarını ve ağırlıklarını gösteren çeki listesini hazırlar. Taşıma belgesi taşıma şekline göre konşimento, FIATA konşimentosu, CMR, havayolu konşimentosu veya CIM demiryolu taşıma senedidir; geçici ithalatta ATA, karayolu transitinde TIR karnesi kullanılır. Sigorta primi ticari faturada yoksa ayrıca sigorta faturası gerekir. Mal, AB gümrüğüne elektronik H1 ithalat beyannamesiyle beyan edilir; kaldırılan DV1 formundaki gümrük kıymeti bilgileri (genellikle işlem değeri) artık bu beyannamede yer alır. Tercihli olmayan menşe şahadetnamesi yalnızca belirli tarım kotalarını açan düzenlemeler öngördüğünde gerekir; anti-damping gibi önlemlerde gümrük başka menşe kanıtı isteyebilir.
AB–Türkiye gümrük birliği dışında kalan ürünler, yani HS/GTİP 01–24. fasıllardaki tarım ürünleri ile 72 ve 73. fasıllardaki demir-çelik ürünleri, tercihli (indirimli veya sıfır) gümrük vergisinden ancak tercihli menşe kanıtıyla yararlanır; bu ürünlerde Türkiye Pan-Avrupa-Akdeniz grubunda yer alır. Kanıt, ihracatçının fatura veya başka bir ticari belge üzerinde düzenlediği menşe beyanı (fatura beyanı) ya da yetkili kamu makamınca düzenlenip ihracatçı tarafından temin edilen EUR.1 veya EUR-MED dolaşım belgesidir. Kanıt ithalat beyannamesi verilirken gerekir; AB'deki ithalatçı bunu elinde bulundurmalı ve varış üye devletinin gümrüğüne sunmaya hazır olmalıdır.
GDO'lu gıda ve yemler ile yeni gıdalar için AB izni
Genetiği değiştirilmiş organizmalardan (GDO) oluşan, GDO içeren veya GDO'dan üretilen gıda ve yemler, Tüzük (AT) No 1829/2003 uyarınca izin almadan ve buna uygun etiketlenmeden AB'de piyasaya arz edilemez, kullanılamaz ve işlenemez. Tüm AB'de geçerli tek izin süreci, Tüzük (AB) No 503/2013'e göre hazırlanmış dosya ve risk değerlendirmesiyle bir üye devletin yetkili makamına başvurulmasıyla başlar; riski EFSA değerlendirir, Komisyon karar önerisini hazırlar ve Gıda Zinciri ve Hayvan Sağlığı Daimi Komitesi onaylar. İzin alan ürünler AB'nin GDO'lu gıda ve yem siciline kaydedilir; izinler en fazla 10 yıl geçerlidir ve yenilenebilir. 15 Mayıs 1997'den önce AB'de kayda değer ölçüde insan tüketiminde kullanılmamış yeni gıdalar ise ancak güvenlik değerlendirmesinden geçip Birlik listesine alındıktan sonra, orada belirlenen kullanım ve etiketleme koşullarıyla satılabilir (Tüzük (AB) 2015/2283 ve 2017/2470).
Bitkisel ve hayvansal gıdalarda pestisit azami kalıntı limitleri (MRL)
İnsan tüketimine yönelik bitkisel ve hayvansal ürünler, Tüzük (AT) No 396/2005 uyarınca belirlenen AB pestisit azami kalıntı limitlerine (MRL) uyar; kapsamda meyve, sebze, tahıl, baharat ve hayvansal ürünler gibi ürünler bulunur, değerler Tüzüğün eklerinde ve AB Pestisit Veri Tabanı'nda yer alır. Bitki koruma ürünlerinde yalnızca AB düzeyinde onaylanmış aktif maddeler kullanılabilir (Tüzük (AT) No 1107/2009). Hayvanlar ve hayvansal ürünler yalnızca Tüzük (AB) 2021/405 Ek -I'deki ülkelerden ithal edilebilir; listeye girmek için ülkenin kalıntı izleme planı sunması gerekir, liste ürün kategorisine göre düzenlenir ve Türkiye bazı kategorilerde listededir. Üye devlet makamları MRL'lere uyumu AB ve ulusal kontrol programları ile numune alma yoluyla denetler (Tüzük (AB) 2025/854, 2021/1355 ve 2021/2244); belirli ülkelerden gelen bazı hayvansal kökenli olmayan ürünler ise Tüzük (AB) 2019/1793 uyarınca sınır kontrol noktalarında sıklaştırılmış kontrollere tabidir.
Hayvansal gıdalarda veteriner ilaç kalıntısı limitleri
Hayvansal kökenli gıdalar AB'ye yalnızca Tüzük (AB) 2021/405 Ek -I'deki kalıntı listesinde yer alan ülkelerden ihraç edilebilir; listeye girmek için Komisyonca onaylanan yıllık kalıntı izleme planı gerekir, liste ürün kategorisine göre düzenlenir ve Türkiye bazı kategorilerde listededir. Farmakolojik olarak aktif madde kalıntıları, Tüzük (AB) No 37/2010'daki AB azami kalıntı limitlerini (MRL) aşamaz. MRL'yi aşan, AB'de MRL'si belirlenmemiş bir madde ya da performans limitinin üzerinde yasaklı bir madde içeren veya Direktif 96/22/AT ile yasaklanan stilbenler, tirostatikler gibi maddeler verilmiş hayvanlardan elde edilen sevkiyatlar reddedilir. İnsan tedavisine ayrılmış antimikrobiyaller, AB'ye ihraç edilen hayvanlar ve hayvansal ürünler için kullanılamaz; 3 Eylül 2026'dan itibaren bu ürünler Tüzük (AB) 2021/405 Ek XVIa'da listelenen bir ülkeden gelmeli ve resmî sertifika taşımalıdır (Tüzük (AB) 2023/905). Üye devlet laboratuvarları ithalatta sevkiyatlardan numune alabilir.
İnsan tüketimine sunulmayacak hayvansal ürünlerde ithalat koşulları
İnsan tüketimine yönelik olmayan hayvansal ürünler AB'ye yalnızca ilgili AB listesindeki bir ülkeden (hayvansal yan ürünlerde Tüzük (AB) No 142/2011 Ek XIV) ve işleme, evcil hayvan maması ya da biyogaz tesisi gibi o ürün türü için onaylanmış bir işletmeden girebilir. Her sevkiyata, ihracatçı ülkenin yetkili makamı adına imzalanan, ürünün türüne ve kullanım amacına uygun modeldeki resmî sertifika eşlik eder (aynı Tüzüğün Ek XV'i). Hayvan beslemesinde kullanılacak ürünler ayrıca, yem işletmelerinin kaydı ve HACCP esaslı prosedürler dâhil Tüzük (AT) No 183/2005'in yem hijyeni kurallarına uyar. İşletmeci sınır kontrol noktasına (BCP) Ortak Sağlık Giriş Belgesi (CHED) sunar; sevkiyat burada Tüzük (AB) 2017/625 uyarınca kontrol edilir ve gümrük, malın serbest dolaşıma girişine ancak kontrollerden sonra düzenlenen belgeyle izin verir. Hastalık salgını gibi bir sağlık riski doğduğunda ithalat askıya alınabilir.
Hayvansal kökenli gıdalarda ithalat koşulları ve sınır kontrolleri
Hayvansal kökenli gıdalar AB'ye yalnızca, ürün için bir ülke listesi öngörülmüşse bu listedeki bir üçüncü ülkeden (Tüzük (AB) 2021/405) ve çoğu üründe AB'nin onaylı işletme listelerinde yer alan bir tesisten (Tüzük (AB) 2022/2292) girebilir. Her sevkiyata, ihracatçı ülkenin yetkili makamınca imzalanmış ve ürüne ait AB modeline uygun resmî sertifika eşlik eder. Üretimde HACCP esaslı prosedürler, mikrobiyolojik kriterler ve soğuk zincir dâhil Tüzük (AT) No 852/2004 ve No 853/2004'ün hijyen kurallarına, ayrıca AB'nin hayvan sağlığı ve kesimde hayvan refahı kurallarına uyulur. İşletmeci, sınır kontrol noktasına (BCP) Ortak Sağlık Giriş Belgesi (CHED) ile önceden bildirimde bulunur; ardından Tüzük (AB) 2017/625 uyarınca belge, kimlik ve fiziki kontroller yapılır ve gümrük, malın serbest dolaşıma girişine ancak kontrollerden sonra düzenlenen resmî belgeyle izin verir. Sağlık riski doğduğunda ithalat askıya alınabilir.
Gıda ve yemde güvenlik, izlenebilirlik ve ithalatçı sorumlulukları
Güvenli olmayan gıda ve yem AB'de piyasaya arz edilemez; gıda ve yem işletmeleri üretim ve dağıtımın her aşamasında Tüzük (AT) No 178/2002'deki yükümlülüklere uyar. İthal ürünler AB gıda mevzuatına veya AB'nin en az eşdeğer saydığı koşullara uygun olur ve ihracatçı ülkenin yetkili makamı bunu güvence altına alır. İşletmeciler ürünü doğrudan kimden aldıklarını ve kime verdiklerini (bir adım geri, bir adım ileri) belirleyebilmeli ve bu bilgiyi talep hâlinde yetkili makamlara sunabilmelidir; bu kurallar AB dışında uygulanmaz, ancak AB'deki ithalatçı ürünü kimin ihraç ettiğini bilmek zorundadır. Ürünler izlenebilecek şekilde etiketlenir veya tanımlanır; hayvanlar, GDO'lar, meyve ve sebze, sığır eti, balık, bal ve zeytinyağı gibi ürünlerde daha sıkı kurallar geçerlidir. İthal edilen gıda veya yemin güvenli olmadığını düşünmek için nedeni olan işletmeci, ürünü derhal piyasadan çekmeye başlar ve yetkili makamları bilgilendirir.
Gıdalarda bulaşanlar (kontaminantlar) için azami limitler
Toksikolojik açıdan kabul edilemez düzeyde bulaşan (kontaminant) içeren gıda AB'de piyasaya arz edilemez; bulaşan düzeyleri iyi uygulamalarla makul ölçüde ulaşılabilecek en düşük seviyede tutulur (Tüzük (AET) No 315/93). Tüzük (AB) 2023/915, aflatoksinler ve okratoksin A gibi mikotoksinler, bitki toksinleri, metaller, dioksinler, PCB'ler, perfloroalkil maddeler, PAH gibi işlem kaynaklı bulaşanlar ile nitrat ve melamin gibi diğerleri için kuruyemiş, kuru meyve, tahıl, baharat, süt, balık ve bebek gıdası gibi ürünlerde azami limitler belirler. Ek I'de listelenen bir gıda limiti aşarsa satılamaz, bileşen olarak kullanılamaz, uygun gıdalarla karıştırılamaz ve bulaşanı gidermek için kimyasal işleme tabi tutulamaz. Bazı üçüncü ülkelerden gelen gıdalarda aflatoksin gibi bulaşanlara özel AB önlemleri uygulanır. Uygunluğu üye devlet makamları Tüzük (AB) 2017/625 ve 2022/932 uyarınca denetler; nükleer kaza sonrası radyoaktivite limitlerini Tüzük (Euratom) 2016/52 belirler.
Organik ürünler: sertifikasyon ve kontrol sertifikası (gönüllü)
Ürünü organik olarak pazarlamak gönüllüdür; ancak AB organik logosunu veya organik üretime başka bir atfı taşıyan her ürün Tüzük (AB) 2018/848'in üretim, işleme, ambalajlama, taşıma ve depolama kuralları, GDO yasağı ve işletmeci sertifikasyonu dâhil tüm koşullarını karşılar. İthalat, eşdeğerliği tanıyan bir ticaret anlaşmasıyla (Şili, İsviçre, Birleşik Krallık), 31 Aralık 2026'ya kadar ihracatçı ülkenin tanınmasıyla (Tüzük (AB) 2021/2325) ya da Türkiye gibi diğer ülkelerde AB'nin tanıdığı bir kontrol makamı veya kuruluşunun sertifikasyonuyla (Tüzük (AB) 2021/1378 Ek II) yapılır. Her sevkiyat için ihracatçı ülkede Tüzük (AB) 2021/2306'ya göre kontrol sertifikası düzenlenir ve ithalatçı bu belgeyi varıştan önce TRACES üzerinden sunar. Üye devlet makamı her sevkiyatın belgelerini kontrol eder, rastgele kimlik ve riske dayalı fiziki kontroller yapar ve serbest dolaşıma girişten önce sertifikayı onaylar.
BelçikaYüklenici alımıTahmini