۱. آنچه فروشنده در گمرک ترکیه انجام میدهد
صادرات از ترکیه آزاد است، جز ممنوعیتها و محدودیتهایی که موافقتنامهها و قوانین تعیین کردهاند. کالایی که مجوز پیشین یا کنترل اجباری استاندارد یا کیفیت تجاری لازم دارد، تابع قواعد خودش است[۱]. اگر کالای شما از این دسته است، مطمئن شوید فروشنده مجوز را پیش از بارگیری گرفته است، نه بعد از آن.
شرط تحویل در خانهٔ ۲۰ اظهارنامه نوشته میشود. در فهرست کدهای وزارت تجارت ترکیه کدهای نسخهٔ ۲۰۱۰ قواعد اینکوترمز®، چهار کد قدیمیتر از نسخهٔ ۲۰۰۰ و کد XXX برای شرایط دیگر آمده است؛ DPU که نسخهٔ ۲۰۲۰ آن را اضافه کرد، در این فهرست نیست[۵]. اگر قراردادتان بر پایهٔ DPU است، از پیش با فروشنده روشن کنید در اظهارنامه چه چیزی نوشته میشود.
فاکتور تجاری و پکینگلیست همراه بار میآیند، چون گمرک کشور شما آنها را میخواهد؛ برای نمونه، در اتحادیهٔ اروپا هر محموله باید فاکتور تجاری و پکینگلیست داشته باشد[۶]. آنچه خودتان هنگام ترخیص ارائه میدهید، در راهنمای مدارک خرید عمده و ترخیص کالا آمده است.
۲. گواهی مبدأ: کدام برای کجا
همهٔ گواهیهای حرکت و مبدأ را اتحادیهٔ اتاقها و بورسهای ترکیه (TOBB) چاپ و توزیع میکند و اتاقهای بازرگانی آنها را میفروشند و تأیید میکنند[۷]. اظهار مبدأ روی فاکتور تنها مدرک جدول زیر است که خود صادرکننده، بیتأیید اتاق، صادر میکند.
| مدرک | چه چیزی را نشان میدهد، برای کجا | چطور صادر میشود |
|---|---|---|
| گواهی حرکت A.TR | کالای صنعتی و کالای کشاورزی فرآوریشدهای که در گردش آزاد است و مستقیم میان ترکیه و اتحادیهٔ اروپا حمل میشود؛ گردش آزاد را نشان میدهد، نه مبدأ را[۸] | صادرکننده یا ترخیصکارش پر میکند، اتاق مجاز تأیید و گمرک ممهور میکند؛ ۱۸۶ اتاق مجازند و از ۲۸ مه ۲۰۱۸ در سامانهٔ MEDOS الکترونیکی صادر میشود[۲] |
| EUR.1 | مبدأ ترجیحی طبق موافقتنامه: برای شرکای تجارت آزاد ترکیه، و برای محصولات کشاورزی، زغالسنگ و فولاد به اتحادیهٔ اروپا | نهادهای مجاز وزارت تجارت صادر و گمرک ممهور میکند؛ ۲۵۰ اتاق؛ از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۹ اگر به اظهارنامهٔ صادراتی وصل باشد فقط الکترونیکی[۳] |
| گواهی مبدأ TR-UAE | ترجیح موافقتنامهٔ CEPA برای امارات | نهادهای مجاز صادر و گمرک ممهور میکند؛ از ۱ سپتامبر ۲۰۲۳ در MEDOS[۹] |
| اظهار مبدأ روی فاکتور | اعلام مبدأ روی خود فاکتور | زیر ۶٬۰۰۰ یورو هر صادرکننده، بالاتر از آن فقط صادرکنندهٔ تأییدشده[۱۰] |
| گواهی مبدأ عادی | مبدأ غیرترجیحی؛ برای صادرات اجباری نیست و فقط اگر کشور واردکننده بخواهد صادر میشود | ۲۵۰ اتاق؛ از ۸ آوریل ۲۰۲۰ برای صادرات در MEDOS[۴] |
فهرست اتاق بازرگانی استانبول برای هر کشور میگوید: A.TR برای کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا؛ EUR.1 برای اتحادیهٔ اروپا، کشورهای EFTA، گرجستان، مولداوی، مصر، مراکش، فلسطین، تونس، بالکان غربی، شیلی، قطر و چند کشور دیگر؛ و مدرک ویژهٔ هر موافقتنامه برای شریکهایی مانند مالزی، آذربایجان، پاکستان و امارات[۱۱]. کشور خودتان را در فهرست کامل اتاق استانبول(در زبانه جدید باز میشود) (به ترکی) پیدا کنید. در فهرست موافقتنامههایی که Birlesa نگه میدارد، ترکیه با ۲۷[۱۲] شریک موافقتنامهٔ تجارت آزاد نافذ دارد (کشورهای EFTA جداگانه شمرده شدهاند) و با ۲۷[۱۳] کشور عضو اتحادیهٔ اروپا در اتحادیهٔ گمرکی است.
۳. گواهیهای مخصوص کالا در Birlesa
در صفحهٔ مدارک صادرات به تفکیک کشور کشور و کد کالا را انتخاب کنید. هر ردیف نوع الزام (گواهی، مدرک، برچسبگذاری، کنترل بهداشتی و قرنطینه گیاهی، مقررات فنی)، الزامی بودن یا نبودن، منبع رسمی و تاریخ بررسی منبع را نشان میدهد. خالی بودن فهرست یعنی هنوز موردی ثبت نشده، نه اینکه الزامی وجود ندارد.
شمار الزامهای منتشرشده امروز: ۲٬۹۷۷[۱۴] در کل؛ امارات ۱۶۶[۱۵]، عراق ۷۲[۱۶]، عربستان سعودی ۶۲۱[۱۷]، قطر ۱۶۲[۱۸]، کویت ۱۵۲[۱۹]، آمریکا ۸۴[۲۰] و بریتانیا ۳۲[۲۱]. ارقام امارات، عربستان، قطر و کویت قواعد مشترک شورای همکاری خلیج فارس را هم در بر میگیرند. برای اتحادیهٔ اروپا ۱٬۸۸۸[۲۲] الزام ثبت شده که در همهٔ کشورهای عضو اعتبار دارد.
- نشان CE: ۱۴۱[۲۳] ردیف اروپایی آن را میخواهند؛ اینکه CE چه چیزی را ثابت میکند و چه چیزی را نه، در راهنمای نشان CE آمده است.
- سابر: ۱۲۲[۲۴] ردیف عربستان سابر میخواهند؛ ابزار آمادگی صادرات به عربستان سعودی (سابر) مراحلش را نشان میدهد.
- مواد غذایی: گواهی بهداشت گیاهی و گواهی بهداشت صادراتی غذا و خوراک دام گیاهی را فروشنده در خدمات TARBİL وزارت کشاورزی و جنگلداری ترکیه درخواست میکند[۲۵]. اینکه بازار شما کدام را میخواهد، در گواهیهای واردات مواد غذایی از ترکیه آمده است.
- عراق: سازمان استاندارد عراق (COSQC) برای کالای وارداتی که استاندارد عراقی ندارد الزام فنی تعیین میکند و به شرکتهای بازرسی مجوز میدهد؛ خدمات واردات آن با ورود به حساب کاربری باز میشود و Birlesa نتوانست قواعدش را از منبع بخواند[۲۶]. فهرست را با ترخیصکار خودتان تطبیق دهید.
۴. نمونه و کالای نمایشگاهی
کالایی که برای نمایشگاه یا نمایش موقت وارد کشوری میشود و برمیگردد، میتواند با کارنهٔ ATA برود. اتحادیهٔ اتاقها و بورسهای ترکیه از ۱۹۷۵ نهاد ضامن این کارنهها در ترکیه است و آنها را از راه اتاقها توزیع میکند[۲۷]. برای عربستان، نام «Saudi Arabia (SA)» باید در نخستین برگ سبز کارنه باشد و کارنه سپس در خدمت الکترونیکی گمرک عربستان (ZATCA) ثبت شود[۲۸]. نمونهای که رایگان فرستاده میشود، در ترکیه «صادرات بدون دریافت وجه» به شمار میآید و ابلاغیهٔ جداگانهای دارد[۲۹].
۵. در سفارش چه چیزهایی بنویسید
- کد دوازدهرقمی GTİP و کد ششرقمی HS کالا. لاله، دستیار ویترین Birlesa، در صفحهٔ پیدا کردن کد GTİP کدی پیشنهاد میکند و ترخیصکار آن را تأیید میکند (ساختار کد).
- شرط تحویل و مکان نامبرده، همانطور که در اظهارنامه میآید.
- گواهی مبدئی که گمرک شما میخواهد: A.TR، EUR.1، TR-UAE یا گواهی مبدأ عادی.
- هر گواهی که صفحهٔ الزامها برای کشور و کد کالای شما نشان میدهد، و اینکه هزینهاش با کیست.
- اینکه تشریفات صادرات در ترکیه را خود فروشنده انجام میدهد یا ترخیصکار او (انتخاب ترخیصکار).